Deze website is verhuisd naar www.mettenta.com/site/ Je vindt hier enkel nog mijn vroegere taaltips.

3 stijlfouten die je lezers doen afhaken

3 stijlfouten die je lezers doen afhaken

 

Stijlfouten | Contaminatie | Hooi op je kerfstok | Loesje

 

De directeur heeft zich vanmorgen verexcuseerd voor de laattijdige
behandeling van de door het ebolavirus besmette en onmiddellijk
gerepatrieerde patiënt in het universitaire ziekenhuis.

Dit is een vreselijke zin, niet? Ik moet hem in ieder geval minstens
twee keer lezen voor ik hem begrijp.

Het probleem? Er zitten drie stijlfouten in deze ene zin. Dat valt hier
natuurlijk hard op, maar je komt ze ook dikwijls apart tegen in teksten.
Het resultaat is dat je lezers afhaken.

Controleer je tekst dus op stijlfouten. Ik leg er hier drie uit en geef je –
uiteraard – ook advies over hoe je ze kunt oplossen.

 

Contaminatie

Wat?

Soms mix je twee woorden of uitdrukkingen die met elkaar te maken
hebben of die ongeveer dezelfde vorm hebben. Dat is een contaminatie.

 

Probleem?

Het nieuwe woord of de nieuwe uitdrukking is niet juist. Daardoor
begrijpen sommige lezers niet wat je juist bedoelt of kunnen ze
je boodschap dubbel interpreteren.

 

Oplossing?

Als de twee elementen hetzelfde betekenen, splits je de contaminatie
en kies je een van de twee. Is er een verschil in betekenis? Dan splits je
de contaminatie en kies je de juiste vorm.

 

Voorbeelden en uitleg:

  • Amai, dat kost duur.
  • Amai, dat is duur.
  • Amai, dat kost veel.

Het betekent allebei hetzelfde, dus je kiest één optie.

 

  • Ik heb echt het onderste uit de kan gehaald.
  • Ik heb echt alles uit de kast gehaald.

Dit is een mix van het onderste uit de kan willen hebben en alles
uit de kast halen
.
De twee betekenen niet hetzelfde, dus je moet
de juiste uitdrukking kiezen.

 

Extra:

Soms wordt een contaminatie zo dikwijls gebruikt, dat ze algemeen
aanvaard wordt. Dat zie je bijvoorbeeld bij de uitdrukking
dat klopt als een bus.

 

Tangconstructie

Wat?

Als je veel plaats laat tussen woorden die bij elkaar horen, creëer je
een tangconstructie.

 

Probleem?

Als lezer raak je de draad kwijt en moet je terug naar het begin om
de structuur te onderzoeken. Velen doen die moeite niet en
stoppen met lezen.

 

Oplossing?

Je maakt de zin beter door de delen weer dichter bij elkaar te
brengen of door je zin te splitsen.

 

Voorbeelden en uitleg:

Het is normaal in het Nederlands om twee elementen te scheiden:

Het boek –> Het dikke boek

 

Maar van zodra de afstand te lang wordt, is de zin niet meer duidelijk:

  • Het in de 19de eeuw gepubliceerde en alom gelezen boek, dat
    ook in onze bibliotheek, in een dorp in hartje Limburg, staat,
    is een voor velen historisch werk.
  • Het boek werd in de 19de eeuw gepubliceerd en werd alom
    gelezen. Voor velen is het een historisch werk. Het staat ook
    in onze bibliotheek, in een dorp in hartje Limburg.

 

Nominalisering

Wat?

Een werkwoord verander je in een zelfstandig naamwoord door
het lidwoord het ervoor te zetten of door –ing erachter te plaatsen
(het ontwikkelen, de ontwikkeling). Dat heet nominalisering.

 

Probleem?

Als je het veel gebruikt, wordt je tekst onnatuurlijk en saai. Als lezer
haak je dan gemakkelijk af.

 

Oplossing?

Je zinnen herschrijven en actiever maken.

 

Voorbeelden en uitleg:

  • De archivering van die boeken nam veel tijd in beslag.
  • Het duurde erg lang om die boeken te archiveren.

 

  • Naast het begeleiden van de leerlingen houdt een leerkracht
    zich ook bezig met het verbeteren van examens, het voorbereiden
    van lessen en het antwoorden op vragen van de directie.
  • Een leerkracht begeleidt leerlingen, maar heeft daarnaast nog
    andere taken: examens verbeteren, lessen voorbereiden en
    antwoorden op vragen van de directie.

 

Voilà. Nu weet je alvast waar je op kunt letten om het je lezer gemakkelijker
te maken.

 

En de eerste zin uit dit stukje? Een mogelijke verbetering:

De patiënt werd door het ebolavirus besmet en is onmiddellijk gerepatrieerd.
Het duurde lang eer hij in het universitaire ziekenhuis behandeld werd en
daarvoor heeft de minister zich vanmorgen verontschuldigd.